ในอุตสาหกรรมการก่อสร้างไทย มอก. 1228-2561 ไม่ใช่เพียงแค่เกณฑ์คุณภาพทั่วไป แต่เป็น "มาตรฐานบังคับ" (Mandatory Standard) ที่ฝ่ายจัดซื้อและวิศวกรต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด การเลือกใช้เหล็กตัวซี (Light Lip Channel) ที่ไม่ได้มาตรฐาน นอกจากจะส่งผลต่อความมั่นคงของโครงสร้างแล้ว ยังมีนัยสำคัญทางกฎหมายที่อาจส่งผลกระทบต่อการขอใบอนุญาตอาคาร (อ.6) ของห้างร้านและบริษัทเอกชนอีกด้วย

1. ทำความรู้จัก SSCS400 มาตรฐานทองคำของงานโครงสร้าง

เหล็กตัวซีตาม มอก. 1228-2561 มีหลายชั้นคุณภาพ แต่ SSCS400 คือตัวเลือกที่สมดุลที่สุดสำหรับงานห้างร้านและอาคารพาณิชย์

• ความเค้นคราก (Yield Stress): ไม่ต่ำกว่า 245 MPa

• ความต้านแรงดึง (Tensile Strength): 400 - 510 MPa (เป็นที่มาของชื่อ SSCS400)

• จุดเด่น: มีความเหนียวที่เหมาะสม (Elongation 17-21%) ช่วยให้เชื่อมต่อง่าย (Weldability) และลดความเสี่ยงการเกิดรอยเชื่อมแตกร้าว (Cold Cracking) ในโครงสร้างขนาดใหญ่

2. สเปคยอดนิยม 150 x 75 x 20 mm. และเกณฑ์ "เหล็กเต็ม"

สำหรับโครงการเอกชนที่ใช้เหล็กขนาด 150 x 75 x 20 mm. (ความหนา 3.2 mm.) สิ่งที่ฝ่ายจัดซื้อต้องตรวจสอบคือ "มวลมาตรฐาน" เพื่อป้องกันการใช้เหล็กเบา:

• มวลระบุตามมาตรฐาน: 8.01 kg/m

• น้ำหนักมาตรฐานต่อเส้น (6 เมตร): 48.06 kg

• เกณฑ์ต่ำสุดที่ยอมรับได้ (-10%): น้ำหนักจริงต้องไม่น้อยกว่า 43.254 kg

คำเตือน: หากตรวจรับหน้างานแล้วน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ 10% ผลิตภัณฑ์นั้นจะถือว่า "ตกสเปค" ทันที และมีโทษปรับสูงสุดถึง 2,000,000 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 2 ปี สำหรับผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานบังคับ

3. 7 จุดเช็คลิสต์ตรวจรับเหล็กตัวซีหน้างาน (Site Inspection)

เพื่อให้มั่นใจว่าโครงการของคุณจะผ่านการตรวจสอบอาคารและใช้งานได้อย่างปลอดภัย วิศวกรควรสุ่มตรวจดังนี้

1. การพ่นสกรีน: ต้องระบุชื่อผลิตภัณฑ์ "เหล็กโครงสร้างรูปพรรณขึ้นรูปเย็น", ชื่อโรงงาน, และเครื่องหมาย มอก.

2. ระบุชั้นคุณภาพ: บนตัวเหล็กต้องพ่นคำว่า SSCS400 ชัดเจน

3. ขนาดตรงตามสั่ง: ตรวจสอบความกว้าง (150 mm.) ความหนา (3.2 mm.) และความยาว

4. ใบ Mill Test Certificate (MTC): ต้องระบุค่าส่วนประกอบทางเคมี (C, Mn, P, S, Si) และสมบัติทางกลที่ตรงกับเลขรหัสรุ่น (Heat Number)

5. การวัดขนาด: ใช้เครื่องมือวัดละเอียด 0.5 mm. วัดห่างจากปลายอย่างน้อย 150 mm.

6. ใบรับรอง MiT: สำหรับโครงการที่เน้นสินค้าในประเทศ (Made in Thailand)

7. มาตรฐาน Green Industry: ตรวจสอบว่าผู้ผลิตได้รับใบรับรองอุตสาหกรรมสีเขียว เพื่อช่วยคะแนน ESG และการประเมิน EIA ของอาคาร

4. เทคนิควิศวกรรม เมื่อ Span กว้างกว่า 5 เมตร

สำหรับห้างร้านที่มีระยะช่วงเสากว้าง วิศวกรแนะนำเทคนิคการนำเหล็กตัวซี 2 ท่อนมา "เชื่อมประกบกล่อง" (Box Section) เพื่อเพิ่มค่าโมเมนต์ความเฉื่อย (Ix​,Iy​) ช่วยให้โครงสร้างรับแรงดัดได้มหาศาลเมื่อเทียบกับการใช้เหล็กท่อนเดียว